Recht op verwaarlozing
Nederland is een prachtig land om oud in te worden, zolang je maar niet te oud wordt.
Want we hebben hier iets fantastisch geregeld en dat noemen we Zelfbeschikking. Iedereen mag zelf bepalen hoe hij leeft, zelfs als dat betekent dat je woont in een huis waar de gemiddelde rat nog geen huur zou willen betalen, geen douche, nauwelijks fatsoenlijk eten, een woning die langzaam verandert in een vuilnisbelt en een bewoner die steeds meer achteruitgaat. Familie en bekenden zien het gebeuren, ze bellen instanties, trekken aan de bel, bieden hulp aan en proberen deuren te openen die angstvallig gesloten blijven. Maar helaas de bewoner wil geen hulp. En dan houdt het vaak op, want in Nederland hebben we het recht om onszelf te verwaarlozen. Dat noemen we autonomie, klinkt een stuk chiquer dan gewoon iemand aan zijn lot overlaten. Je kunt als omstander hoog en laag springen maar zolang iemand de deur dichthoudt, blijkt hulp organiseren soms een grotere uitdaging dan een raket naar Mars sturen. Misschien moet er bij iedere voordeur een bordje komen. “Hier woont een zelfstandig mens, graag niet controleren of dat ook werkelijk zo is”.
Maar als het dan misgaat is er eindelijk hulp. Een tijdelijk verblijf in een zorginstelling, een schoon bed, drie maaltijden per dag, een douche en fysiotherapie Wat blijkt, mevrouw knapt op en dat is natuurlijk helemaal niet de bedoeling. Want zodra iemand weer een paar stappen achter een rollator kan zetten begint het grote doorstroomcircus. Mevrouw kan naar huis. Naar huis? Jazeker naar datzelfde huis waar ze juist uit gered moest worden. Of daar een douche is? Nee. Of het schoon is? Nee. Of het verantwoord is? Dat blijkt een ingewikkelde vraag en daarvoor moet je waarschijnlijk eerst drie formulieren invullen, twee indicaties afwachten en wachten tot de juiste medewerker terug is van vakantie.
Ondertussen kunnen we voor mensen die in Nederland asiel aanvragen complete opvangorganisaties optuigen. Er moeten bedden komen, sanitaire voorzieningen, maaltijden en begeleiding. Maar waarom lijkt dat recht voor onze kwetsbare ouderen soms een stuk ingewikkelder?
Misschien moeten we de ouderenzorg gewoon omdopen tot ouderenasiel, klinkt een stuk urgenter.
Begrijp me goed, het gaat er niet om wie er meer recht heeft op een bed, een douche of een warme maaltijd. Het gaat erom dat je zou verwachten dat we die basisvoorzieningen voor iedereen belangrijk vinden, maar in de ouderenzorg lijken ze vooral heel goed te zijn in het verplaatsen van problemen. Van huis naar instelling, van instelling naar huis en als het opnieuw misgaat beginnen we weer van voren af aan. Een nieuw dossier, een nieuwe indicatie en een nieuwe medewerker die vraagt of er eigenlijk wel eens hulp is aangeboden. Ja hoor….jarenlang zelfs, maar toen mocht het niet en nu mag het niet te lang duren.
We hebben in Nederland het recht om zelfstandig te wonen, zelfs als we dat allang niet meer zelfstandig kunnen.
Alieneke